Vrnjačka banja

Kada bog jednom mestu podari ovoliko lepote, onda je ono predodredeno za ocuvanje covekovog zdravlja. Zahvaljujuci izvorima toplih i hladnih mineralnih voda u savremenoj medicinskoj službi, Vrnjacka Banja uspešno leci: oboljenja organa za varenje (cir želuca i dvanaestopalacnog creva, bolesti žucne kese i žucnih puteva…), šecernu bolest, oboljenja bubrega i mokracnih puteva, kardio-vaskularnih bolesti…

Vrnjacka Banja se nalazi u centralnom delu Srbije, 200 km južno od Beograda. Smeštena je na obroncima planine Goc i u dolinama Vrnjacke i Lipovacke reke. Zavisno od položaja pojedinih delova naselja nadmorska visina Vrnjacke Banje se krece od 220-300 metara. U Vrnjacku Banju se može doci magistralnim putem Beograd-Kraljevo i auto-putem Beograd-Niš-Skoplje, preko Pojata.

Vrnjacku Banju karakteriše umereno-kontinentalna klima, leta su umereno topla (prosecna temperatura je 20°C), a zime umereno hladne (prosecna temeratura +0,8°C) . Zaklonjena je planinom Goc (sa juga, istoka i zapada) i vencima Gledickih planina (sa severa), tako da je veliki broj dana u godini, oko 170, bez vetra.

Na osnovu pronadenog arheološkog materijala može se sa sigurnošcu tvrditi da su vrnjacke mineralne vode korišcene još u antickom periodu. Na vrnjackom toplom mineralnom izvoru, u periodu od 2. do 4. veka, Rimljani su izgradili lecilište Aquae Orcinae, gde su na oporavak i odmor dolazili vojnici iz provincije Moesia Superior i iz vojnih logora na dunavskom limesu. Sadašnje ime Vrnjacka Banja je dobila po imenu sela Vrnjci, u cijem su ataru mineralni izvori otkriveni.

Mineralne vode Vrnjacke Banje ponovo se koriste u vreme vizantijske uprave, o cemu nam svedoce arheološki nalazi otkriveni na obližnjim lokalitetima. Neke legende govore da je lekovitost vrnjackih voda bila poznata i u vreme poznije turske vladavine. U Vrnjackoj Banji, kažu legende, lecile su se turske spahije, tražeci da ih mesno stanovništvo hrani i služi. Da bi izbegao služenje agama i begovima, narod je izvore zatrpavao.

Odlaskom Turaka i postepenim politickim i ekonomskim snaženjem Srbije u 19. veku stvaraju se uslovi i pojacava interes za korišcenje vrnjackih mineralnih voda. Ponovni pronalazak i korišcenje ovih voda predanje pripisuje slucaju sa bolesnim konjem vrnjackog sveštenika Jeftimija Hadži-Popovica. Prvi pisani podaci o Vrnjackoj Banji nalaze se u izveštaju barona Žigmunda Herdera, koji je po nalogu kneza Miloša Obrenovica ispitivao prirodna bogatstva tadašnje Srbije. On je dao visoku ocenu kvaliteta vrnjackih mineralnih voda i uporedio ih sa cuvenim vodama Karlovih Vari u Ceškoj.

Prvog jula 1868. godine obrazovano je "Osnovatelno fundatorsko društvo lekovite kisele vruce vode u Vrnjcima", a 1869. godina se smatra prvom zvanicnom banjskom sezonom sa kaptiranim izvorima tople vode, kupatilom, banjskim lekarima i velikim brojem posetilaca. Pocetkom 20. veka podignuto je više modernih hotela i vila.

Eksploatacija mineralnih izvora Vrnjacke Banje pocela je 1970. godine. Popularna voda "Vrnjci" u staklenim bocama pocela je veoma brzo da osvaja tržište i da pronosi slavu mesta iz kog potice.

Vrnjacka Banja raspolaže sa sedam mineralnih izvora, od kojih se cetiri koriste za balneološku terapiju. "Topla voda", jedinstvena po tome što ima temperaturu ljudskog tela (36,5°C), ubraja se u red ugljeno-kiselih homeotermi i koristi se za pice i kupanje. Hladne mineralne vode "Snežnik" (17°C), "Jezero" (27°C) i "Slatina"(14°C) pripadaju grupi alkalnih zemno-alkalnih akrotopega.

Lecenje se sprovodi u Specijalnoj bolnici za lecenje i rehabilitaciju bolesti organa za varenje i šecerne bolesti "Vrnjacka Banja", koja je opremljena najsavremenijom medicinskom opremom za dijagnostiku, prevenciju i lecenje pod nadzorom lekara specijalista. Ishrana pacijenata je u skladu sa nacelima savremene dijetetike, a uz postojanje osnovnih tipova dijeta, obavlja se i individualno variranje dijetetskog režima.

U Vrnjackoj Banji se lece:
šecerna bolest
stanje posle preležane žutice
bolesti žucne kese i žucnih puteva
oboljenja pankreasa
cir želuca i dvanaestopalacnog creva
neinfektivna oboljenja tankog i debelog creva
oboljenja organa za varenje
stanje posle hirurškog odstranjivanja žucne kese
stanja posle resekcije jednjaka, želuca i creva
hronicna ginekološka oboljenja i sterilitet
infekcije bubrežne karlice, mokracne bešike i mokracnih puteva
kamencici u mokracnim putevima

Posebni programi u lecenju su:
" Linea"- lecenje gojaznosti savremenim medicinskim principima, pod kontrolom endokrinologa
" Brza dijagnostika"- provera zdravstvenog stanja za pet dana, timskim ispitivanjem strucnjaka subspecijalista i specijalista, uz korišcenje najsavremenije dijagnostike
" Škola za dijabetes"- u toku lecenja, oboleli od šecerne bolesti i clanovi porodice upoznaju se sa prirodom bolesti, nacinom adekvatnog lecenja, ishranom, samokontrolom bolesti i uslovima za odlaganje nastanka komplikacije bolesti.

Osim terapija i klasicnih pansionskih usluga gostima su na raspolaganju saune, kuglane, otvoreni i zatvoreni bazeni, fitnes centri. U banji ima nekoliko kongresnih dvorana od koji najveca, u hotelu "Zvezda", ima kapacitet 1.200 sedišta.

U Vrnjackoj Banji postoje velike mogucnosti za sportski turizam. Sportsko-rekreativni centar "Raj" raspolaže sa tri travnata fudbalska terena i atletskom stazom, a tu su i tereni za male sportove i bazeni. Ski staza na Gocu zimi privlaci veliki broj ljubitelja zimskih sportova.
Za sve one koji više vole reku i sportski ribolov, 10 km od Vrnjacke Banje, na Zapadnoj Moravi nalaze se Podunavacke bare, gde se održavaju i sportska takmicenja. Takode, na Gocu postoje idealni uslovi za lov u uredenom lovištu.

Tokom cele godine u Vrnjackoj Banji se održavaju brojne priredbe i manifestacije, kao što su "Vrnjacke kulturne svecanosti", "Festival filmskog scenarija", "Elegantove svecanosti", "Festival knjige", "Berza banja" i druge. Program Zamka kulture, koji je jedinstvena instucija kao galerija, muzej, muzicka dvorana i akademija umetnosti, obuhvata veliki broj izložbi, muzickih i dramskih programa.

Gosti Vrnjacke Banje mogu organizovano da posete obližnje manastire Studenicu, Žicu, Gradac, Sopocane, Đurdeve Stupove, kao i ostatke tvrdava Ras, Maglic, Brvenik i Koznik.